Цахим мэдээллийн сан

Хамт олноо төлөөлөн оролцсон нийт багш, ажилтан, гүйгчиддээ халуун баяр хүргэж, спортын өндөр амжилт, эрүүл энх, сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе. “Улаанбаатар марафон-2026” бүх нийтийн спортын арга хэмжээний энэхүү оролцоог А3 Академи хайкинг клубээс санаачлан зохион байгуулсан бөгөөд Удирдлагын Академийн удирдлагын зүгээс дэмжлэг үзүүлсэнд талархал илэрхийлье. Цаашид эрүүл, идэвхитэй амьдралын хэв маягийг түгээн дэлгэрүүлж, хамт олны эерэг соёлыг бэхжүүлэх үйлсэд улам их амжилт хүсье.

Б.Ганцоож “Иргэдийн оролцоо”-ны сэдвээр докторын зэрэг хамгааллаа

Доржжүгдэрийн Мөнх-Очир Үндэсний тагнуулын академийн дэргэдэх Аюулгүй байдал судлалын хүрээлэнгийн ахлах судлаач, хурандаа

100 жилийн өмнө төрийн албан хаагчдыг бичиг үсэгтэй болгох ажлаар эхэлж байсан Монгол улсын төрийн албаны сургалтын байгууллага өнөөдөр орчин үеийн удирдлагын шинжлэх ухааны сургалт, зөвлөх үйлчилгээ, судалгааны үндэсний хэмжээний, хүлээн зөвшөөрөгдсөн академи болж өсчээ. Эдүгээ тус Академи төрийн болон бизнесийн бүх байгууллагын удирдах ажилтны сургалт, зөвлөх үйлчилгээ, судалгаагаараа дамжуулан Монголын төрийн бодлого, үйл ажиллагаа, улсын нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд өөр хэнтэй ч зүйрлэшгүй жинтэй хувь нэмэр оруулдаг институци болон бэхжсэн байна. Олон улсын түвшинд ч Удирдлагын академийг хүлээн зөвшөөрч, бид олон орны ижил төстэй байгууллагууд, бусад их, дээд сургуулиудтай амжилттай хамтран ажиллаж байна.

Төрийн удирдлагын тэнхимийн хамт олон

Төрийн захиргааны менежмент, Нийтийн удирдлага, Бизнесийн удирдлагаар мэргэшүүлэх дипломын сургалтын элсэлтийн бүртгэл

Томилолтын хүрээнд төлөөлөгчид Потсдамын их сургууль-ийн Мэдлэг дамжуулах төвд зочлон, тус сургуультай хамтран хэрэгжүүлэх “Төрийн бодлого” магистрын хамтарсан хөтөлбөрийн төслийг албажуулж, цаашдын хамтын ажиллагааны төлөвлөгөөг боловсруулан хэлэлцэж тохиролцов. Мөн төлөөлөгчид Шпайерийн Захиргааны шинжлэх ухааны их сургууль-д ажиллаж, хоёр байгууллагын хамтын ажиллагааны санамж бичигт Удирдлагын академийн захирал, профессор Д.Байгал болон Шпайерийн их сургуулийн захирал, профессор Констанс Янда нар гарын үсэг зурлаа. Санамж бичгийн хүрээнд сургалт, судалгаа, эрдэм шинжилгээний хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлэхээр талууд тохиролцсон байна. Шпайерийн Захиргааны шинжлэх ухааны их сургууль нь төрийн удирдлага, хууль, эдийн засаг, захиргааны шинжлэх ухааны чиглэлээр магистр, докторын хөтөлбөр хэрэгжүүлэхээс гадна мэргэжлийн богино болон дунд хугацааны сургалт, судалгааны үйл ажиллагаа явуулдаг нэр хүндтэй сургууль юм.

Гал унтраах бодлогоос асуудал шийдэх бодлого руу Нийгэм, эдийн засгийн асуудлууд илүү хувьсагчтай, харилцан хамааралтай болсон энэ цаг үед “гал унтраах” буюу асуудал үүссэн хойно нь тэмцдэг, үр дагаврыг саармагжуулж, намжаах бодлого үр нөлөө багатай болжээ. Аливаа бодлогын асуудлын нэг төвөгтэй шинж нь нэг салбарын доголдол нөгөө салбарт хүчтэй нөлөөлж, нэг байгууллагын муу менежмент өөр байгууллагын үйлчилгээний чанарыг унагаадагт оршдог. Асуудал өөрөө динамик, өсөн нэмэгддэг, гүнзгийрдэг шинжтэй учир гаднах илрэл, цаг зуурын шинж тэмдгийг намжаасан шийдэл тогтсон түвшинд үр дүн авчирч чаддаггүй. Асуудлыг зөв тодорхойлсноор бодлогын зорилго, зорилт, арга хэмжээний “хөрсөн” дээр бууж “тэгшитгэлийн” шийдвэрүүд цөөрнө. ГАЛ УНТРААХ БОДЛОГО Гал унтраах бодлого нь асуудал үүссэн үр дагавар, шинж тэмдгийг намжаах өвчин намдаагчийн үүрэг гүйцэтгэдэг. Бид хотын утаа ихсэхэд сайжруулсан шахмал түлш нийлүүлж, малын түүхий эдийн ханш унахад татаас өгч, түгжрэл нэмэгдэхэд дугаарын хязгаарлалт хийх зэрэг гал унтраах арга хэмжээ авч ирсэн. Дээрх арга хэмжээнүүд богино хугацаанд төрд ирэх даралтыг бууруулж, иргэдэд мэдрэгдэх өвдөлтийг намдааж, асуудлыг саармагжуулсан ч асуудлын суурь шалтгаан шийдэлгүй үлдэж хот утаатай, түгжрэлтэй, малчдын орлого бага хэвээр байна. АСУУДАЛ ШИЙДЭХ БОДЛОГО Өнөөдрийн нийгэм, эдийн засгийн асуудал, сорилтууд дан ганц нэг яам, төрийн байгууллагаас хамаарч эсвэл салбарын төсөл, арга хэмжээ хэрэгжүүлснээр шийдэгдэх боломжгүй. Эрчим хүчний доголдол нь үйлдвэрлэл, хөрөнгө оруулалт, бүс нутгийн хөгжил, өрхийн амьжиргаа руу шууд болон дам байдлаар нөлөөлнө. Боловсролын чанарын асуудал хөдөлмөрийн бүтээмж, орлогын ялгаа, нийгмийн шилжилт хөдөлгөөнтэй холбогдоно. Хот төлөвлөлтийн алдаа түгжрэл, агаарын бохирдол, эрүүл мэнд, цаг хугацааны алдагдалд хүргэнэ. Ийм харилцан хамааралтай орчинд асуудлын нэг үр дагаврыг намжаах гэсэн гал унтраах оролдлого нийт системийн зардлыг өсгөж, ард түмний нуруун дээр ирэх ачаалал, төрийн байгууллага, албан хаагчдын ажилын бүтээмжид сөргөөр нөлөөлж байна. “Асуудал шийдэх бодлого”-ын хүрээнд бодлогын асуудлыг үр дагавраар нь бус “юу болж байна, ямар хүчин зүйлс, шалтгаан нөлөөлөв” гэсэн асуулт тавих замаар шалтгааныг тогтоох ёстой. Бодлого боловсруулах үе шатанд нөхцөл байдлын шинжилгээг дарааллын дагуу зөв хийж, бодлогын хувилбаруудыг эрэмбэлэн хамгийн өндөр импакт, нөлөө үзүүлэх шийдлийг сонгох хэрэгтэй байна. Гал унтраах бодлого улс төрийн хувьд түр зуурын оноо авах, захиргааны процессын хувьд хялбар, олон нийтийн хувьд шуурхай шийдэл мэт харагдаж болно. Гэхдээ урт хугацааны хөгжлийн шийдэл болж чадахгүй, асуудал үүсгэгч үр үндсийг таслахгүй. Бид асуудал үүссэн хойно нь шинж тэмдэг, зовиураа намдаах зорилгоор өвчин намдаагч уугаад орхих биш дахиж өвдөхгүй тулд өвчин үүсгэгч шалтгаанаа олж урьдчилан сэргийлэх хэрэгтэй байна. Бидэнд асуудлыг шийдэх олон арга хэмжээ биш, зөв оношлогоо, гол шалтгаан, хүчин зүйлийг олсон шийдэл хэрэгтэй байна. Тэр нийгэм, эдийн засгийн амьдралд гал гарахыг хүлээдэг, гарсан хойно нь үр дагавартай тэмцдэг биш, гал гарахаас урьдчилан сэргийлж чаддаг байх ёстой.

Удирдлагын академийн судалгаа, эрдэм шинжилгээний ажлын үр дүнг дэлгэрүүлэх, нийтийн хүртээл болгох, багш, судлаачид, докторантуудын судалгааны ажилд дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор зохион байгуулдаг уламжлалт “Эрдэмтдийн яриа” хэлэлцүүлэг 2026 оны 04 дүгээр сарын 28-нд боллоо. Хэлэлцүүлгийн зочноор Монгол Улсын гавьяат багш, доктор, профессор Ядамын Долгоржав оролцож, “Нэгэн бэрх утгыг ухаарах оролдлого” сэдвээр илтгэл хэлэлцүүлэв. Проф. Я.Долгоржав “Монголын нууц товчоо”-ны 2 зүйлд байгаа үгсийн утга, агуулгыг олон эх сурвалжид үндэслэн хөөж судалсан үр дүнгээ Удирдлагын академийн багш, судлаач, докторантуудад анхлан танилцуулсан нь оролцогчдын анхаарлыг зүй ёсоор татаж, идэвхтэй, сонирхолтой хэлэлцүүлэг өрнүүллээ. Энэхүү судалгаа нь хэл шинжлэл, түүх, төрийн удирдлагын шинжлэх ухааны хувьд ихээхэн ач холбогдолтой болох нь тодорхой байна. Судалгааны үр дүнг Удирдлагын академиас эрхлэн тун удахгүй нийтийн хүртээл болгон хэвлүүлэх юм.

Хуралдааны эхэнд 2017-2025 онд Удирдлагын академиас хийсэн судалгааны тайланг бүлэглэж гаргасан “Асуудал- үр дагавар- шийдэл”-ийн талаарх саналыг тус академийн захирал Д.Байгал танилцуулав. Тэрбээр, засаглал, төрийн байгууллага, төрийн албаны хүний нөөцийн бодлого, удирдлагын талаар болон төрийн албаны үнэт зүйлс, ёс зүй, эдийн засаг, төсвийн асуудал, нутгийн удирдлага, нийгмийн бодлогын хүрээнд тулгамдсан асуудал, үр дагавар, шийдлийн талаар дурдлаа. Тухайлбал, парламентын хяналт бодит бус болж, сайд нар хууль тогтоох болон гүйцэтгэх үүргийг давхарлан хэрэгжүүлснээр ашиг сонирхлын зөрчил, бодлогын тогтворгүй байдал үүсдэг гэв. Иймд Улсын Их Хурлын гишүүн Засгийн газрын гишүүнээр давхар ажиллах хүрээг хуулиар хатуу хязгаарлах шаардлагагаас гадна засгийн газар ойр ойрхон өөрчлөгдөж, урт болон дунд хугацааны хөгжлийн бодлого тасалдах, салбар, яамд хоорондын уялдаа алдагддаг. Төрийн байгууллагын тухайд үр дүнг хэмжих шалгуур үзүүлэлт оновчтой биш, ажлын гүйцэтгэлийн тайлан нь ажил болж хэрэгжихгүй, гүйцэтгэлд суурилсан хариуцлага ба урамшуулал бодитой хэрэгждэггүй тул гүйцэтгэлийн удирдлагын эрх зүйн орчныг шинэчилж, байгууллага нэгж, албан хаагчийн төлөвлөгөөг нэг логикоор уялдуулах, хэмжигдэхүйц KPI-ийн стандарт гаргах, улирал тутмын ажлын эргэх холбоо, сайжруулалтын төлөвлөгөөг заавал хэрэгжүүлэх шаардлагатайг онцоллоо. Мөн тэрбээр, ёс зүйн зөрчлийг зөвхөн шийтгэлээр ойлгодог, урьдчилан сэргийлэлт, зөвлөгөө, дэмжлэгийн механизм сул байгаа нь жижиг зөрчил системийн том асуудал болж хуримтлагдсан гэв. Иймд шүгэл үлээгчийн хамгаалалт, дотоод зөвлөгөө өгөх сувгийг нэвтрүүлж, ажилд орох, гарах үед ёс зүйн зааварчилгаа өгөх, салбар бүрийн эрсдэлд тохирсон урьдчилан сэргийлэх гарын авлага, богино хугацааны сургалт хийх зэрэг шийдэл байгааг танилцуулав.

Удирдлагын академи нь магистрын хөтөлбөрүүдээ олон улсын түвшинд магадлан итгэмжлүүлж, сургалтын чанар, стандартын хэрэгжилтээ дэлхийн түвшинд хүргэснээ баталгаажууллаа. 2023 оны 7 дугаар сарын 7-ны өдөр Улсын Их Хурлаас “Дээд боловсролын тухай хуулийг шинэчлэн баталснаар Их, Дээд сургуулийн эрэмбэ, чансааг тодорхойлох болсон. Иймээс Удирдлагын академи нь 2024 оны 10 дугаар сарын 1-ний өдөр “Төрийн захиргааны магистр”, “Төрийн удирдлагын магистр”, “Төрийн удирдлагын доктор” хөтөлбөрүүд БМИҮЗ-өөс 5 жилийн хугацаатай магадлан итгэмжлэгдсэн. Удирдлагын академийн зэргийн сургалтын хөтөлбөрүүд нь төрийн захиргаа, удирдахуйн ухааны онолын мэдлэгийг эзэмшүүлэх, нийгмийн олон талт харилцааг удирдан манлайлах ур чадвар болон мэргэжлийн цогц чадамжийг журамласан болон мета танин мэдэхүйн түвшинд эзэмшүүлж байна. Боловсролын ахисан түвшний зэргийн сургалтын хөтөлбөрүүдийн чанарын баталгаажуулалтыг шат дараатайгаар хэрэгжүүлсний үр дүнд Удирдлагын академи нь 2025 оны 12 дугаар сарын 1-ний өдөр “Төрийн захиргаа” болон “Төрийн удирдлага” магистрын хөтөлбөрүүдээ олон улсын түвшинд 6 жилийн хугацаатай магадлан итгэмжлүүлж, дэлхийн боловсролын чанарын шалгуурт нийцсэн сургалт, судалгааны байгууллага болохоо бататгав. Олон улсын болон БМИҮЗ-ийн хамтарсан магадлан итгэмжлэлийн гэрчилгээг гардан авах ёслолын арга хэмжээ 2026 оны 4 дүгээр сарын 22-ны өдөр амжилттай зохион байгуулагдаж, Удирдлагын академи гэрчилгээгээ албан ёсоор гардан авлаа. Уг үйл явдал нь Монгол Улсын төрийн удирдлага, төрийн захиргааны салбарын хөгжлийг нэг шат ахиулж, олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, академик нэр хүндийг нэмэгдүүлэх чухал ач холбогдолтой юм.

Төрийн захиргаа сэтгүүл нь төр, захиргаа, бодлогын хэрэгжилтийн онол, арга зүй, практикийн асуудлуудыг хэлэлцэх эрдэм шинжилгээний индэр юм. Төрийн

Нам, улсын боловсон хүчнийг бэлтгэх талдаар МАХН-ын дэвшүүлэн тавьсан даалгарыг амжилттай хэрэгжүүлж их гавьяа байгуулсныг тэмдэглэн байгууллагдсаны нь 50 жилийн ойг тохиолдуулан МАХН-ын Төв Хорооны дэргэдэх Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Намын дээд сургуулийг Сүхбаатарын одонгоор шагнахаар тогтоосугай.